18 maart 2025
Dubbele Dijk favoriete snackplek van zeldzame vleermuis
Ook voor vleermuizen is de Eems-Dollard een belangrijk gebied. Neem nu de zeldzame tweekleurige vleermuis. Van de drie kraamkolonies in Nederland komen er twee voor in de dorpen Spijk en Bierum. De talrijke dansmuggen die op het brakke water afkomen zijn een lekker hapje voor de tweekleurige vleermuis. Hun favoriete snackplek is de Dubbele Dijk ontdekten de onderzoekers van Ecosensys.

Dakpan
Om de zeldzame tweekleurige vleermuis beter te beschermen liet de provincie Groningen onderzoeken hoe ze leven en hoe groot de groep is. Van de honderd vrouwtjes in Nederland, zijn er door het jaar heen dertig tot tachtig in Noordoost-Groningen aangetroffen, vooral aan de rand van de dorpen Spijk, Bierum en Holwierde. De tweekleurige vleermuizen zoeken hun toevlucht onder een speciaal soort dakpan (‘sneldekker’).
Dansmuggen
Ze jagen op plekken waar veel dansmuggen vliegen, zoals boven de zeedijk, binnendijkse slootjes, bomen en bosjes. Ook foerageren ze bij eb boven de drooggevallen wadplaten van de EemsDe voorkeur voor de kust is opvallend, omdat deze soort vleermuizen in het buitenland liever bij akkergebieden en meren op voedsel jagen. ‘De combinatie van een groot wateroppervlak en talrijke insecten die een voorliefde hebben voor de overgang van zoet naar zout water maakt de Eems zo’n populair leefgebied voor tweekleurige vleermuizen’, zegt onderzoeker Bob Jonge Poerink.
Dubbele Dijk
Sinds de aanleg in 2019 blijkt de Dubbele Dijk veel tweekleurige vleermuizen te trekken. Vooral toen het gebied tussen de dijken in 2020 vol water stond. De jaren daarna was het gebied droger en waren er minder vleermuizen te zien. In 2022 zijn in het veld kruidenstroken aangelegd om meer insecten te lokken, maar dat leidde niet tot meer vliegbewegingen. ‘De luwte van de dijk is voor hen een aantrekkelijker plek om naar voedsel te zoeken. Het onderzoek geeft aanknopingspunten hoe we de Dubbele Dijk aantrekkelijker kunnen maken voor de tweekleurige vleermuis. Bijvoorbeeld door kruiden te zaaien langs de dijk of riet langs de sloten te laten groeien’, zegt ecoloog Kasper Eising van de provincie Groningen.
Slachtoffers
Onderzoeker Bob Jonge Poerink verwacht dat meer vleermuizen naar de Dubbele Dijk zullen trekken als de getijdenduiker open gaat. Twee keer per dag stroomt het gebied tussen de dijken dan vol met brak water uit de Eems. ‘Het binnendijkse getijdengebied dat hier gaat ontstaan zal een deel van de groep wegleiden van de windparken bij van de Eemshaven. Hoewel ze meestal lager vliegen dan de wieken van de windturbines vallen er helaas toch soms dodelijke slachtoffers.’
Bedreigingen
Het onderzoek bracht meer risico’s in kaart. Zoals fourageerplekken die verdwijnen door de aanleg van nieuwe industrieterreinen, windturbines en zonneparken. Tot slot vormen dakisolatie, het plaatsen van zonnepanelen op daken, sloop en versterking van woningen in het aardbevingsgebied een bedreiging voor de verblijfplaats van zeldzame vleermuizen. Lees meer over het onderzoek en de aanbevelingen van de onderzoekers in het artikel in Nature Today.
Foto: Rients Bijlsma