Marjolijn Dijkman: ‘Geschiedenis Eems-Dollard roept nog veel emotie op’

Hoe werkt het ecologisch herstel in de Eems-Dollard? Hoe functioneert de natuur en welke ontwikkelingen spelen in de omgeving? Dat onderzoekt kunstenaar Marjolijn Dijkman. Zij is door het Europese programma WaterLANDS geselecteerd voor een driejarig kunstprogramma. De komende jaren gaat zij het gebied in om te kijken wat de menselijke invloeden op het landschap van de Eems-Dollard zijn. Dit moet resulteren in een kunstwerk en een expositie in 2026.

Marjolijn Dijkman is geboren in Groningen, maar woont tegenwoordig in België en Frankrijk. ‘Noem me maar een Nederbelg’, lacht ze. De afgelopen tijd heeft ze het Eems-Dollardgebied vaker bezocht om onderzoek te doen naar vragen als: wat speelt er in dit gebied? Wat is de geschiedenis? Hoe hebben mensen er in de loop van de tijd geleefd met de zee? Ook heeft ze musea in de omgeving bezocht. ‘Ik ben geïnteresseerd in de techniek van dijken maar ook in de samenstelling van slib. Wat zit daarin? Als kunstenaar ben ik gewend me eerst heel breed te oriënteren. Uiteindelijk komt er een idee uit, waarmee ik aan de slag ga. Dit kan film zijn, maar ook fotografie, beeldhouwkunst of een installatie.  Ik weet nu nog niet wat het gaat worden. Alles ligt nog open. Mijn ideale project is een combinatie van een expositie binnen en een presentatie buiten in de open lucht.’

Emoties uit het verleden

De geschiedenis van het Eems-Dollardgebied levert Marjolijn veel stof tot nadenken op. ‘Ik merk dat ontwikkelingen uit het verleden nog steeds veel emoties oproepen. Denk aan de dorpen die moesten verdwijnen voor de komst van de Eemshaven. Het gaat over controle en controleverlies. We hebben de effecten van klimaatverandering niet in de hand. Dat vinden we ongemakkelijk. Tegelijkertijd verzinnen we allerlei oplossingen om de zeespiegelstijging het hoofd te bieden. Kunst kan bijdragen aan de vertaling van die emoties. Het economische denken vind ik ook interessant. We proberen steeds geld te verdienen met de bodem door landbouw en industrie. Eerst zorgde het gas voor economische vooruitgang, nu hebben ze het al over slib als het “grijze goud”.’

Inwoners betrekken

De Eems-Dollard is een van de zes WaterLANDS actiegebieden in Europa waar gewerkt wordt aan natuurherstel. Het betrekken van de omgeving is een belangrijk onderdeel van het kunstproject. De komende tijd wil Marjolijn Dijkman in gesprek met inwoners. Dit gebeurt onder meer tijdens een serie wandelingen langs de Eems-Dollard. De wandelingen zijn vernoemd naar verschillende oude dijken: Waker, Slaper en Dromer. De Bij elke wandeling geven deskundigen met veel kennis van de kust een bijzondere blik op het landschap. Deelname is gratis. Meer informatie leest u op de website www.wakerslaperdromer.nl.