Nieuw Sovon-rapport: Eems-Dollard cruciaal voor vogels in Waddenzee

De Eems-Dollard is het enige overgebleven estuarium in de Nederlandse Waddenzee en speelt een sleutelrol voor broedvogels en watervogels aan de kust. Dat blijkt uit het nieuwe Sovon-rapport ‘De vogelstand in de Eems-Dollard en maatregelen voor herstel’, dat opgesteld is in opdracht van het programma Eems-Dollard 2050. Hierin wordt de noodzaak voor verdere uitbreiding van broedgebieden en hoogwatervluchtplaatsen onderzocht.

Belangrijke conclusies

• Unieke broedgebieden: De Eems-Dollard is van groot belang voor de verschillende kolonievogels in het Waddengebied, zoals visdief, noordse stern, kokmeeuw, kluut en bontbekplevier. Zo broedde in 2024 bijna de helft van alle visdieven en bontbekplevieren van de Waddenzee in dit gebied en ongeveer een kwart van alle kluten en noordse sterns.
• Succesvolle maatregelen: Nieuwe broedeilanden zoals Stern bij de Eemshaven, Oterdum, en Polder Breebaart trekken duizenden kolonievogels aan. Het broedsucces is hier ook in vergelijking met de Waddenzee overwegend hoog. Een belangrijke voorwaarde is dat roofdieren als vossen en steenmarters van de eilanden geweerd worden met stroomrasters.
• Kwetsbaarheid: Concentratie van sterns op één locatie (broedeiland Stern) maakt populaties gevoelig voor vogelgriep en het verlies van nesten en kuikens door roofdieren. Spreiding over meerdere veilige broedgebieden is noodzakelijk.
• Watervogels: Voor soorten als wulp en steenloper is de Eems-Dollard een belangrijk rust- en foerageergebied. Hun aantal neemt toe, net als van de krakeend en pijlstaart. Tegelijkertijd daalt het aantal tureluurs en zwarte ruiters, maar gaat de daling bij de zwarte ruiter in de Eems-Dollard minder hard dan in rest van de Waddenzee. Bij de rosse grutto is iets anders aan de hand: in de Waddenzee doet deze vogelsoort het goed, terwijl in de Eems-Dollard juist een daling te zien is.

Aanbevelingen voor de toekomst

• Behoud en beheer van bestaande en succesvolle broedlocaties zoals eiland Stern, Oterdum en Polder Breebaart door vegetatiebeheer, vossenbeheer en degelijke stroomrasters.
• Behoud van NAM-eiland De Hond dat als broedlocatie voor lepelaars, aalscholvers, kleine mantelmeeuwen en zilvermeeuwen grote ecologische waarde heeft. Bij afbraak van het eiland zullen grote meeuwen zich verplaatsen naar andere broedlocaties waar ze eieren en kuikens van kwetsbare sternkolonies opeten.
• Ontwikkeling van nieuwe veilige broedgebieden, zoals bij de Dubbele Dijk bij Bierum en door verbetering van het broedeiland Marconi in Delfzijl. Het uitgraven van de naastgelegen geul en het plaatsen van een stroomraster kan hier veel extra ruimte bieden aan broedvogels.
• Verminderen van verstoring in nieuwe kweldergebieden en hoogwatervluchtplaatsen, bijvoorbeeld door wandelroutes voor recreanten aan te passen.

Het rapport onderstreept dat de Eems-Dollard niet alleen regionaal, maar ook voor de instandhoudingsdoelen van het Natura 2000-gebied Waddenzee van groot belang is. Investeren in herstel en bescherming van deze gebieden is cruciaal voor de toekomst van kustbroedvogels in de Waddenzee.

Lees hier het volledige rapport van Sovon.