Opgeknapt palenbos wacht nog altijd op nieuwe mosselen

Het palenbos op de wadplaat Voolhok heeft in 2026 opnieuw geen nieuwe mosselen aangetrokken. Dat blijkt uit de recentste monitoring van het experiment van project Rijke Dijk. Hoewel dit voorjaar een deel van de palen is voorzien van nieuwe touwen en speciale krabbenwerende kappen, werden tijdens de monitoring in augustus geen jonge mosselen aangetroffen.

Nieuwe maatregelen getest

De afgelopen jaren leverden weinig resultaat op. Daarom werd in mei 2026 het palenbos aangepast. Op de helft van de palen werden nieuwe touwen aangebracht die als vestigingsplaats voor mossellarven moeten dienen. Daarnaast kregen vijftien palen een kunststof kap die moet voorkomen dat krabben de jonge schelpdieren opeten. Deze maatregelen moeten de komende jaren meer inzicht geven of deze omstandigheden bijdragen aan de groei van mosselen op het palenbos.  

Waddenecoloog Allix Brenninkmeijer bekeek tijdens de monitoring in augustus welke dieren en planten zich op en rond de palen hadden gevestigd. Op de nieuwe touwen en kappen was al snel aangroei zichtbaar van zeepokken en wieren. Jonge mosselen werden echter niet gevonden. Ook in 2025 bleef de verwachte mosselbroedval uit. Daarmee is 2024 nog altijd het enige jaar waarin een jonge mossel bij het palenbos werd aangetroffen.

Meer oesters dan mosselen

Hoewel de mosselen uitblijven, blijkt het palenbos wel een aantrekkelijk leefgebied voor andere soorten. De stenen aan de voet van de palen zijn inmiddels vrijwel volledig bedekt met Japanse oesters. Ook zeepokken, alikruiken, krabben en anemonen en verschillende wiersoorten komen volop voor in en rond het palenbos. Sinds de aanleg in 2017 is bovendien geen uitspoeling rond de palen vastgesteld.  

De ontwikkeling van het palenbos sluit aan bij een bredere trend in de Eems-Dollard. Op meerdere locaties nemen Japanse oesters toe, terwijl het verspreidingsgebied van mosselbanken de afgelopen jaren min of meer gelijk is gebleven. Onderzoekers vermoeden dat factoren zoals voedselbeschikbaarheid, de aanwezigheid van geschikt substraat en de verspreiding van mossellarven daarbij een belangrijke rol spelen. 

Monitoring gaat door

Deze resultaten betekenen niet dat het experiment is mislukt. Mosselen hebben namelijk niet ieder jaar een succesvolle broedval. Daarom worden de ontwikkelingen van het palenbos ook de komende jaren nog gevolgd. De onderzoekers hopen dat een toekomstige goede broedval meer duidelijkheid geeft over de effecten van de nieuwe touwen en krabbenwerende kappen.