Provincie Groningen en Waterschap Noorderzijlvest openen Dubbele Dijk

Op 18 september is de getijdenduiker bij de Dubbele Dijk officieel in gebruik genomen. Hiermee gaat deze bijzondere dijk werken zoals het bedoeld is. De Dubbele Dijk beschermt tegen overstromingen en biedt ruimte aan natuurontwikkeling, slibinvang, zilte landbouw en aquacultuur. Met de opening zetten de provincie Groningen en Waterschap Noorderzijlvest een belangrijke stap in de ontwikkeling van een innovatieve brede kustzone die meebeweegt met de natuur en inspeelt op de gevolgen van klimaatverandering zoals zeespiegelstijging en verzilting.  

De opening werd verricht door gedeputeerde Leo Wenneger (provincie Groningen), dagelijks bestuurder Eisse Luitjens (Waterschap Noorderzijlvest) en deltacommissaris Co Verdaas. Dankzij de getijdenduiker staat het gebied tussen de twee dijken vanaf nu onder invloed van eb en vloed. Daarmee begint een nieuwe fase in het onderzoek naar waterveiligheid, natuurontwikkeling, slibinvang en zilte teelt. Het programma sloot af met een presentatie van beeldend kunstenaar Marjolijn Dijkman die veel onderzoek naar slib gedaan heeft en een rondleiding langs de getijdenduiker en het proefgebied voor zilte teelt en aquacultuur.

Kust van de toekomst

De Dubbele Dijk bestaat uit een hogere dijk aan de zeezijde en een lagere dijk landinwaarts en het gebied ertussen. Samen beschermen ze het land tegen overstromingen. De Dubbele Dijk bij Bierum is een proefproject van provincie Groningen en Waterschap Noorderzijlvest, met steun van onder meer het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) en Waddenfonds. Het project onderzoekt of een brede kustzone een toekomstbestendig alternatief kan zijn voor het steeds verder verhogen en verbreden van zeedijken als de zeespiegel verder stijgt. Ook wordt onderzocht hoe de kust ecologisch en economisch vitaal kan blijven. 

Getijdenwerking brengt gebied tot leven

De getijdenduiker vormt de verbinding tussen de Eems en het gebied achter de zeedijk. Via de betonnen koker stroomt twee keer per dag brak water uit de Eems gecontroleerd het gebied in en uit onder invloed van eb en vloed. Hierdoor ontstaat in het zuidelijk deel van de Dubbele Dijk een getijdengebied waar slib uit de Eems bezinkt en zeldzame brakwaternatuur zich kan ontwikkelen.  In deze natuurlijke overgang tussen land en water krijgen vogels meer plek om te rusten en voedsel te zoeken. Ook ontstaat nieuw leefgebied voor vissen, schelp- en schaaldieren en zoutminnende kwelderplanten, zoals zeekraal en zeeaster.   

Het slib dat door de getijdenduiker mee naar binnen spoelt, speelt daarbij een dubbele rol. Het draagt bij aan natuurontwikkeling én kan in de toekomst worden gebruikt als duurzaam bouwmateriaal, bijvoorbeeld voor het versterken van dijken. De Dubbele Dijk maakt onderdeel uit van het programma Eems-Dollard 2050. Dit programma heeft tot doel de natuur in de Eems-Dollard te herstellen door het slibrijke water minder troebel te maken en meer leefgebieden voor estuariene natuur te realiseren. 

Ruimte voor zilte teelt en aquacultuur

Naast natuurontwikkeling biedt de Dubbele Dijk ruimte voor innovatie in de landbouw. Via de doorlaatduiker stroomt het brakke water naar het noordelijk deel van het gebied. Hier wordt geëxperimenteerd met zilte en zouttolerante gewassen, en aquacultuur zoals de kweek van zeewier, schaal- en schelpdieren. Behalve voor ondernemers is hier een belangrijke rol weggelegd voor kennisinstellingen zoals de Rijksuniversiteit Groningen en Hanze. 

Door klimaatverandering krijgen kustgebieden steeds vaker te maken met droogte en verzilting. De Dubbele Dijk biedt een unieke plek om te onderzoeken welke economische kansen daarbij horen en hoe landbouw zich kan aanpassen aan veranderende omstandigheden. De opgedane kennis is interessant voor klimaatbestendige landbouw wereldwijd.